Daardie kloppende tandpyn kan ‘n stil aand in ‘n lang nag verander. As jy nie dadelik by ‘n tandarts kan uitkom nie, wil jy iets hê wat veilig is en gou help.
Sommige tandpyn boererate kan pyn en swelling vir ‘n rukkie kalmeer. Tog maak geen boereraat die werklike oorsaak reg nie, of dit nou bederf, ‘n kraak, ontsteekte tandvleis of ‘n infeksie is.
Dit help dus om te weet wat wel sin maak by die huis, en wanneer jy nie langer moet wag nie.
Hoekom tandpyn nie iets is om te ignoreer nie
Tandpyn begin selde sonder rede. Dikwels lê daar ‘n gaatjie, los vulsel, gebarste tand, teruggetrekte tandvleis of ‘n infeksie agter die pyn. Daarom voel dit soms soos ‘n skerp steek, en ander kere soos ‘n dowwe klop wat nie ophou nie.
Volgens Nurofen SA se oorsig oor tandpyn kan die pyn ook na jou kaak, oor of gesig versprei. Dis hoekom mense soms dink dit kom van die sinus of selfs die oor.
Boererate werk dus soos ‘n kombers oor ‘n alarm. Die geluid raak sagter, maar die fout bly daar.
Boererate kan pyn demp, maar hulle maak nie ‘n abses, gaatjie of gebreekte tand reg nie.
As die pyn begin het nadat jy iets hard gekou het, moet jy ekstra versigtig wees. Dieselfde geld as ‘n tand los voel, of as jy pyn kry wanneer jy byt. Sulke tekens wys dikwels dat daar meer as gewone gevoeligheid aan die gang is.
Die goeie nuus is dat daar wel veilige stappe is wat jy intussen kan neem. Die doel is tydelike verligting, nie wilde eksperimente nie.
Veilige tandpyn boererate wat jy by die huis kan probeer
Hier is die veiligste opsies vir meeste volwassenes wanneer tandpyn skielik toeslaan:
| Boereraat | Hoe om dit te gebruik | Waarvoor dit help |
|---|---|---|
| Soutwater spoel | Meng ‘n halwe teelepel sout in ‘n glas louwarm water en spoel 30 sekondes | Kalmeer geïrriteerde tandvleis en help om die mond skoner te hou |
| Koue kompres | Hou dit 15 tot 20 minute teen die buitekant van die wang | Verminder swelling en verdoof die area effens |
| Basiese pynstillers | Gebruik volgens die etiket of jou apteker se raad | Help om pyn tydelik te beheer |
Die kern is eenvoudig: kies iets wat sag, skoon en veilig is.
Soutwater spoel
‘n Soutwater spoel is een van die mees sinvolle eerste stappe. Dit brand nie die tandvleis nie, en dit help om kosdeeltjies los te kry. As die tandvleis geïrriteerd is, kan dit ook effense verligting bring.
Gebruik louwarm water, nie warm water nie. Spoel sagkens en spoeg dit uit. Moenie groot hoeveelhede insluk nie, veral nie as jy dit ‘n paar keer op ‘n dag herhaal nie.
Koue kompres teen die wang
As daar swelling of ‘n kloppende pyn is, help ‘n koue kompres dikwels beter as enigiets anders. Sit dit teen die buitekant van jou wang vir 15 tot 20 minute op ‘n slag. Wag dan eers voordat jy dit weer gebruik.
Photo by Engin Akyurt
Draai ys of ‘n koue pak in ‘n dun handdoek toe. Moet nooit ys direk op die vel sit nie. Sit dit ook nie binne-in die mond teen die tandvleis nie. Die doel is om swelling van buite af te temper.
Basiese pynverligting en slim eetgewoontes
Paracetamol of ibuprofen kan help, mits dit veilig vir jou is. Volg die dosis op die etiket. Moenie twee middels sommer lukraak saam gebruik nie, en moenie meer neem as wat aanbeveel word nie.
As jy maagsere, niersiekte, bloedverdunners of ander medisyne gebruik, moet jy eers raad vra. Dieselfde geld as jy swanger is. Selfs OFM se plaaslike samevatting van tandpynboererate beklemtoon dat verligting by die huis net tydelik is totdat professionele sorg beskikbaar is.
Verder help dit om sagte kos te eet, aan die ander kant te kou en suikerryke happies te vermy. Hou ook aan om jou tande sagkens te borsel. ‘n Skoon mond gee dikwels minder pyn as een vol kosreste en bakterieë.
Wat om te vermy, en wanneer jy nie moet wag nie
Nie elke ou boereraad is slim nie. Party maak dinge erger. Moenie aspirien teen die tandvleis druk nie. Dit kan die weefsel irriteer of brand. Dieselfde geld vir alkohol, brandewyn, baie warm kompresse, of sterk middels wat jy direk op die tand sit.
Dis ook nie slim om met ‘n skerp voorwerp aan die tand te krap nie. Jy kan die tandvleis beskadig of ‘n kraak erger maak. As iets soos knoffel of olie die area laat brand, stop dadelik.
Kry so gou moontlik professionele hulp as jy een van die volgende het:
- swelling in die wang, tandvleis of kaak
- koors, etter, of ‘n slegte smaak in die mond
- erge, kloppende pyn wat nie bedaar nie
- bloeding, ‘n gebreekte tand, of enige trauma aan die mond
- simptome wat langer as ‘n dag of twee aanhou
Kinders moet vinniger beoordeel word, omdat hulle nie altyd die pyn goed kan beskryf nie. Swanger vroue moet eerder vroeg raad vra, veral voor enige medikasie. Mense met diabetes, swak immuniteit, harttoestande of ander gesondheidsprobleme moet ook nie self lank aanhou probeer nie.
Tandpyn is soms klein. Soms is dit die begin van ‘n abses. Dis hoekom wagtyd jou vyand kan wees.
Die slimste volgende stap
As tandpyn jou nag steel, hou by veilige stappe. Soutwater, ‘n koue kompres en die regte pynstiller kan help, maar net tydelik.
Maak dus ‘n tandartsafspraak sodra jy kan. As daar swelling, koors, etter of erge pyn is, wag nie vir môre nie.