Flou word voel skielik, maar die oorsaak bou dikwels vir minute op. Jou liggaam stuur gewoonlik eers leidrade, soos sweet, naarheid, swart kolle of daardie hol gevoel in jou kop.
Die oorsake van floute wissel van iets eenvoudig, soos dehidrasie, tot iets ernstiger, soos ‘n hartritme-probleem. Hierdie artikel gee algemene gesondheidsinligting en vervang nie professionele mediese advies nie.
Wat gebeur in jou liggaam wanneer jy flou word?
Floute, of syncope, gebeur wanneer die brein vir ‘n kort tyd te min bloed en suurstof kry. Dis amper soos ‘n lig wat vir ‘n oomblik afskakel en weer aanskakel.
Baie mense voel eers lighoofdig, warm of bleek. Ander begin sweet, voel naar, hoor ‘n suis in die ore, of sien donker kolle. As die bloedvloei vinnig daal, is daar soms byna geen waarskuwing nie.
Die mees algemene tipe is vasovagale floute. Dit gebeur wanneer jou senuweestelsel te sterk reageer op ‘n sneller, soos stres, pyn, bloed sien, hitte, of lank staan. Jou hartklop kan stadiger word, jou bloeddruk sak, en jy val flou.
Die mees algemene oorsake van floute
Lae bloeddruk en skielik opstaan
Een van die grootste sondebokke is lae bloeddruk. Wanneer jy vinnig uit die bed of uit ‘n stoel opstaan, kan bloed vir ‘n oomblik in jou bene “agterbly”. Dan kry die brein nie gou genoeg bloed nie, en jy voel wankelrig.
Hierdie tipe daling staan dikwels bekend as ortostatiese hipotensie. Dit kom meer voor by ouer mense, mense wat lank lê, of mense wat sekere medikasie gebruik. As dit bekend klink, kan hierdie gids oor Boererate vir lae bloeddruk ook nuttig wees.
Dehidrasie, hitte en te lank staan
Dehidrasie is nog ‘n groot rede vir floute. As jy te min water drink, braking of diarree gehad het, of lank in warm weer buite was, daal jou bloedvolume. Minder volume beteken minder druk.
Hitte maak dit erger, want jou bloedvate verwyd. Daarom gebeur floute gereeld by sportbyeenkomste, kerkdienste, lang rye, of in warm, bedompige vertrekke. Selfs jong, gesonde mense kan dan skielik pap voel.
Lae bloedsuiker en maaltye oorslaan
Lae bloedsuiker kan ook ‘n rol speel, veral as jy diabetes het, op suikerverlagende medikasie is, of lank nie geëet het nie. Gewone tekens sluit in bewerigheid, sweet, swakheid, honger en verwarring.
Volgens Mayo Clinic se verduideliking van hipoglisemie kan lae bloedsuiker vinnig ernstig raak as dit nie betyds reggestel word nie. As jy dikwels sulke simptome kry, lees ook Boererate vir lae bloedsuiker vir praktiese leefstylwenke.
Emosionele stres, pyn, swangerskap en medikasie
Soms is die sneller nie fisies nie, maar emosioneel. Skok, intense angs, bloed sien, ‘n inspuiting, of skerp pyn kan floute veroorsaak. Dis hoekom iemand flou word tydens ‘n bloedtoets, al is hulle andersins gesond.
Swangerskap kan ook bydra. Hormone laat bloedvate meer ontspan, bloeddruk kan laer wees, en warm weer of lang wagtye maak dinge erger. Herhalende floute in swangerskap moet egter met ‘n dokter of vroedvrou bespreek word.
Medikasie is nog ‘n belangrike faktor. Bloeddruktablette, diuretika, hartmedisyne, sekere antidepressante en angsmedisyne kan floute uitlok. As episodes ná ‘n nuwe pil begin het, moenie self ophou nie, maar vra jou dokter om dit te hersien.
Wanneer die hart die oorsaak kan wees
Hartverwante oorsake is minder algemeen, maar meer ernstig. Onreëlmatige hartritmes, strukturele hartprobleme, of swak pompvermoë kan skielike floute veroorsaak, soms sonder waarskuwing.
As floute saam met hartkloppings kom, kyk gerus na Boererate vir hartkloppings vir agtergrond oor algemene snellers. Mayo Clinic se oorsig oor hartkloppings wys ook waarom ‘n vinnige of onreëlmatige hartklop soms ondersoek moet word.
Wanneer floute nie geïgnoreer moet word nie
Nie elke floute is onskuldig nie. Party episodes is jou liggaam se noodsein.
Kry dringende mediese hulp as floute saam met borspyn, asemnood, ‘n kopbesering, aanvalle, tydens oefening, of herhalende episodes gebeur.
Jy moet ook vinnig hulp kry as die persoon nie binne een tot twee minute bykom nie, as die floute skielik sonder waarskuwing gebeur, of as daar onduidelike spraak, swakheid, of ernstige verwarring is. Floute tydens inspanning is veral belangrik, want dit kan op ‘n hartprobleem dui.
As iemand val en hul kop stamp, moet dit nooit ligtelik opgeneem word nie. Selfs al kom hulle vinnig by, kan daar steeds ‘n besering wees wat ondersoek nodig het.
Noodhulp as iemand flou word
As iemand flou word, bly kalm en werk deur hierdie stappe:
- Laat die persoon plat lê op hul rug, as dit veilig is.
- Lig die bene effens op, ongeveer 20 tot 30 cm, tensy daar ‘n besering is.
- Maak stywe klere los en sorg vir vars lug.
- Moenie kos of drank gee totdat die persoon heeltemal wakker en regop is nie.
- Bel noodhulp as hulle nie vinnig bykom nie, beseer is, of enige rooi vlae het.
As die persoon wakker word, moenie hulle dadelik laat opstaan nie. Laat hulle eers ‘n paar minute rus. Stadig is hier beter as vinnig.
Hoe jy floute dikwels kan voorkom
Voorkoming begin by eenvoudige gewoontes. Drink genoeg water, veral in warm weer. Eet gereeld, veral as jy geneig is tot lae bloedsuiker. Staan stadig op uit die bed of van die bank.
Vermy lang tye in hitte of bedompige ruimtes. As jy lank moet staan, beweeg jou bene, span jou kuitspiere, en skuif jou gewig. Dit help om bloed terug op te stoot.
Hou ook rekord van patrone. Het jy flou geword ná ‘n warm stort, ná ‘n lang wagtyd, of nadat jy ontbyt oorgeslaan het? Daardie klein besonderhede help baie wanneer jy met ‘n gesondheidswerker praat.
As jy swanger is, ouer is, of nuwe medikasie gebruik, is dit slim om vroeër raad te vra. Floute wat terugkom, verdien aandag, al voel jy weer gou normaal.
Luister na die waarskuwingstekens
Floute gebeur dikwels omdat die brein vir ‘n kort rukkie te min bloed kry. Die algemene oorsake is lae bloeddruk, dehidrasie, hitte, lae bloedsuiker, emosionele stres, pyn, swangerskap en medikasie.
Die belangrikste punt is eenvoudig: moenie herhalende of rooi-vlag floute afmaak as niks nie. Let op jou snellers, neem waarskuwingstekens ernstig op, en kry professionele hulp as iets nie reg voel nie.