‘n Echokardiogram is ‘n ultraklankondersoek wat wys hoe jou hart gebou is en hoe dit werk. Dit help ‘n dokter om jou hartkamers, hartspier, kleppe en pompwerking te beoordeel.
As jy vir dié ondersoek verwys is, beteken dit nie vanself dat jy ‘n ernstige hartprobleem het nie. Jou dokter soek meer inligting oor ‘n simptoom of iets wat tydens ‘n ondersoek opgeval het.
Om die uitslag te verstaan, help dit om eers te weet waarna die ondersoek kyk.
Wat ‘n echokardiogram van jou hart kan wys
Die ondersoek gebruik klankgolwe om bewegende beelde van jou hart te maak. Jou dokter kan dus sien wat gebeur terwyl die hart klop.
Dr. Mabika South Coast Heart Centre beskryf ‘n echokardiogram se basiese doel as die beoordeling van die hart se bou en werking. Die ondersoek kyk na verskillende dele wat saamwerk om bloed deur jou liggaam te stuur.
Die hartkamers en hartspier
Jou hart het vier kamers. Die boonste twee ontvang bloed, terwyl die onderste twee dit verder pomp.
Die beelde help om die grootte van die kamers en die dikte van die hartspier te beoordeel. Dit wys ook hoe die spier tydens elke hartklop beweeg.
Hierdie inligting gee jou dokter ‘n beeld van die hart se bou. Wanneer daar vorige ondersoeke beskikbaar is, kan die dokter ook na veranderinge oor tyd kyk.
Die kleppe en pompwerking
Hartkleppe help dat bloed in die regte rigting beweeg. Hulle maak oop en toe wanneer die hart saamtrek en ontspan.
Die ondersoek wys hoe die kleppe beweeg. Met ‘n tegniek genaamd Doppler kan die ondersoeker ook bloedvloei beoordeel.
Verder kyk die dokter hoe die hartkamers saamtrek en met bloed vul. Die verslag bevat dus meer as net ‘n beskrywing van hoe die hart lyk.
Waarom ‘n dokter die ondersoek aanvra
‘n Dokter kan ‘n hartsonar aanvra wanneer jy kortasem is, minder uithouvermoë het of ongewone moegheid ervaar. Swelling van die bene of herhalende hartkloppings kan ook deel van die rede wees.
Hierdie simptome het verskeie moontlike oorsake. Die verwysing beteken dat die dokter jou hart se rol verder wil ondersoek.
‘n Hartgeruis kan ook tot ‘n verwysing lei. Dit is ‘n ekstra geluid wat die dokter met ‘n stetoskoop hoor. Die geluid alleen bepaal nie wat die oorsaak is of hoe ernstig dit is nie.
Jou mediese geskiedenis help om die ondersoek te rig. Dit sluit jou bloeddruk, vorige hartprobleme en harttoestande in jou familie in.
Vertel die dokter wanneer jou simptome begin het en wat dit erger maak. Kortasem tydens stap, byvoorbeeld, gee ander inligting as ‘n enkele episode ná ‘n stresvolle dag.
Wat tydens ‘n gewone hartsonar gebeur
Die gewone ondersoek deur die borswand staan as ‘n transtorakale echokardiogram bekend. Die ondersoeker plaas ‘n klein ultraklankkop op jou bors om beelde van jou hart te kry.
Jy lê op ‘n ondersoekbed, dikwels op jou linkersy. Gel tussen die ultraklankkop en jou vel help die klankgolwe om deur te beweeg.
Die ondersoeker skuif die kop oor verskillende plekke op jou bors. Elke posisie gee ‘n ander kykhoek op die hart.
Jy kan gevra word om effens anders te lê of jou asem kortliks op te hou. Dit help die ondersoeker om die nodige beelde vas te lê.
Klein kleefelektrodes kan terselfdertyd jou hartklop volg. Dit help om die beelde met die hart se bewegings te vergelyk.
Op die skerm verskyn bewegende beelde en metings. Die ondersoeker neem verskeie opnames, omdat een kykhoek nie elke deel van die hart ewe goed vertoon nie.
Die verskillende tipes echokardiogram
Die soort ondersoek hang af van die vraag wat die dokter wil beantwoord. ‘n Gewone hartsonar en ‘n stres-echo kyk na die hart onder verskillende omstandighede.
‘n Ondersoek deur die borswand
By die transtorakale ondersoek bly die ultraklankkop aan die buitekant van jou bors. Die ondersoeker neem beelde terwyl jy op die bed lê.
Hierdie benadering laat die dokter na die hartkamers, kleppe en pompbewegings kyk. Dit is die ondersoek waarna mense gewoonlik verwys wanneer hulle van ‘n hartsonar praat.
‘n Ondersoek deur die slukderm
By ‘n transesofageale echokardiogram gebruik die ondersoeker ‘n spesiale ultraklankkop in die slukderm. Die slukderm lê agter die hart.
Hierdie roete gee ‘n ander kykhoek. Die dokter kies dit wanneer die kliniese vraag ‘n ondersoek vanuit dié posisie vereis. Dit verskil dus van die gewone ondersoek deur die borswand.
‘n Stres-echokardiogram
‘n Stres-echo wys hoe die hart werk wanneer dit harder moet pomp. Die span vergelyk beelde wat onder verskillende werksomstandighede geneem word.
Volgens SA Endovascular kombineer ‘n stres-echokardiogram ultraklank met oefening of medikasie wat die hart harder laat werk.
Die woord “stres” verwys hier na die ekstra werk wat die hart doen. Dit beteken nie dat die ondersoek jou emosionele stresvlak meet nie.
Hoe ‘n hartsonar van ‘n EKG verskil
‘n Echokardiogram en ‘n elektrokardiogram, of EKG, gee verskillende inligting. Daarom kan ‘n dokter albei aanvra.
Die belangrikste verskille lyk só:
| Ondersoek | Wat dit beoordeel |
|---|---|
| Echokardiogram | Die hart se bou, kleppe en pompwerking met ultraklankbeelde |
| EKG | Die hart se elektriese aktiwiteit tydens ‘n kort opname |
| Holter-monitor | Die hart se elektriese ritme oor ‘n langer tyd |
Die keuse hang af van die probleem wat ondersoek word. Beelde en elektriese opnames vul mekaar aan.
As jou hart net nou en dan jaag of fladder, kan ‘n kort opname die episode mis. ‘n Dokter kan dan langer ritmemonitering voorstel.
Ons verduideliking van simptome van ‘n hartritmeversteuring bespreek waarom die gevoel alleen nie die presiese ritme kan bepaal nie.
‘n Hartsonar en ‘n ritme-opname beantwoord verskillende vrae. Die een wys die hart se bewegings; die ander teken sy elektriese seine aan.
Bloedtoetse kan verdere inligting gee, byvoorbeeld oor bloedarmoede, skildklierfunksie of elektroliete.
Hoe om jou verslag te verstaan
‘n Verslag bevat dikwels tegniese woorde, afkortings en metings. Jy hoef nie elke term te ken om die hoofbevindinge te verstaan nie.
Verstaan waarna die metings verwys
Die verslag kan die hartkamers se afmetings, die hartspier se beweging en die kleppe se werking beskryf. Dit kan ook die vloei van bloed deur die hart bespreek.
Woorde soos “grootte”, “wanddikte” en “pompwerking” verwys na verskillende eienskappe. ‘n Bevinding oor een eienskap beskryf dus nie vanself alles oor jou hart nie.
Vra jou dokter om die belangrikste bevinding in gewone taal te verduidelik. Jy behoort te verstaan wat die verslag sê oor die rede waarvoor jy verwys is.
Verbind die uitslag met jou simptome
Jou dokter lees die verslag saam met jou simptome, ondersoek en ander toetsuitslae. Jou bloeddruk en medikasie vorm ook deel van dié beoordeling.
Bespreek watter bevindinge aandag nodig het en wat die volgende stap is. Dit kan opvolg, verdere ondersoeke of ‘n verandering aan behandeling insluit.
As jy vorige verslae het, kan ‘n vergelyking help om veranderinge te verstaan. Hou afskrifte van jou uitslae saam sodat die verloop van jou hartgesondheid beskikbaar bly.
Waar natuurlike ondersteuning inpas
Gesonde gewoontes kan jou hart ondersteun. Hulle vervang egter nie ‘n ondersoek of voorgeskrewe behandeling wanneer dit nodig is nie.
Kies gereeld groente, vrugte, bone en volgraan. Gebruik sout matig en vermy rook. Gereelde slaap en fisieke aktiwiteit volgens jou vermoë vorm ook deel van hartgesondheid.
Ons raad oor leefstylveranderinge vir gesonde bloeddruk bespreek praktiese gewoontes wat bloeddrukbeheer ondersteun. Hou steeds by jou voorgeskrewe behandeling, selfs wanneer jy beter voel.
As koffie, energiedrankies of alkohol jou hartkloppings aanhits, verminder dit eerder as om nog ‘n aanvulling by te voeg. Hou rekord van die verband tussen dié produkte en jou simptome.
“Natuurlik” beteken ook nie dat ‘n produk saam met elke medisyne geskik is nie. Kruie-aanvullings kan met hartmedisyne en antistolmiddels inmeng.
Vertel jou dokter en apteker van elke middel wat jy gebruik. Moenie bloedverdunners, bloeddrukmedisyne of ander hartmedisyne self begin, stop of verander nie.
Wanneer simptome onmiddellike hulp vereis
Moenie vir ‘n beplande echokardiogram wag as jy nuwe borspyn, ernstige kortasem of floute ervaar nie. Veral borsongemak saam met koue sweet, naarheid of skielike swakheid verg dringende hulp.
Bel 112 vanaf ‘n selfoon in Suid-Afrika. Moenie self bestuur wanneer jy ernstige waarskuwingstekens het nie.
Ons inligting oor waarskuwingstekens van ‘n hartaanval beskryf tekens wat nie uitgestel moet word nie. ‘n Noodoproep moet egter altyd eerste kom.
As iemand nie reageer nie en nie normaal asemhaal nie, volg die noodoperateur se instruksies vir KPR. Gebruik ‘n outomatiese eksterne defibrillator indien een beskikbaar is.
Gereelde vrae oor ‘n echokardiogram
Beteken ‘n hartgeruis dat iets ernstig verkeerd is?
‘n Hartgeruis is ‘n geluid wat tydens ‘n ondersoek gehoor word. Dit bepaal nie op sy eie die oorsaak of erns van ‘n probleem nie.
Die dokter beoordeel die geluid saam met jou simptome en ander bevindinge. ‘n Hartsonar kan verdere inligting oor die hart se bou en klepwerking gee.
Kan ‘n stres-echo sonder oefening plaasvind?
Ja. Apollo Hospitale beskryf hoe ‘n stres-echo oefening of medikasie gebruik om die hart harder te laat werk.
Die span gebruik die gekose metode saam met ultraklankbeelde. Die doel bly om die hart se werking onder ekstra belasting te beoordeel.
Gebruik jou uitslag om die volgende stap te verstaan
‘n Echokardiogram gee jou dokter ‘n bewegende beeld van jou hart se bou en werking. Die belangrikste is om te verstaan hoe die bevindinge by jou simptome pas.
Gebruik die gesprek oor jou uitslag om duidelikheid oor opvolg en behandeling te kry. Gesonde gewoontes kan jou hart ondersteun, terwyl nuwe of ernstige simptome steeds betyds mediese aandag nodig het.