‘n Hoes wat elke nag terugkeer, kan maklik soos ‘n hardnekkige verkoue lyk. Wanneer jou kind egter ook hyg, vinnig moeg word of sukkel om asem te kry, verdien dit aandag.
Asma by kinders begin dikwels met klein patrone wat oor tyd herhaal. Deur dié tekens vroeg raak te sien, kan jy vinniger die regte hulp kry en snellers by die huis beperk.
Vroeë tekens van asma by kinders
Asma maak die lugweë sensitief en geswel. Wanneer iets dit prikkel, trek die spiere om die lugweë saam. Minder lug beweeg dan in en uit, en jou kind voel benoud.
By asma by kinders kom die simptome dikwels en gaan weer weg. ‘n Kind kan dus deur die dag vrolik speel, maar snags hoes of ná hardloop begin hyg. Verkoue, koue lug en stof kan ook ‘n episode aanwakker.
Let op die patroon, nie net een enkele hoesbui nie. Hierdie tekens kom gereeld voor:
| Teken | Hoe dit kan lyk |
|---|---|
| Terugkerende hoes | Dit vererger snags, vroeg soggens, met lag of tydens speel. |
| Hyg of ‘n fluitgeluid | Jy hoor ‘n piepende geluid wanneer jou kind asem uitblaas. |
| Kortasemheid | Jou kind praat minder, stop gereeld tydens speel of raak vinnig moeg. |
| Bors wat hard werk | Die vel trek tussen die ribbes, by die sleutelbene of onder die ribbes in. |
| Klagtes van ‘n stywe bors | Ouer kinders kan sê dit voel asof iets op hul bors druk. |
Klein kinders kan nie altyd verduidelik dat hulle benoud voel nie. Hulle raak dalk huilerig, wil gedra word, drink swak of speel minder as gewoonlik. Sommige kinders met allergieë, ekseem of ‘n familiegeskiedenis van asma het ook ‘n groter kans op asmaklagtes.
Maak kort aantekeninge oor wanneer die simptome begin. Skryf neer of dit ná sport, by ‘n troeteldier, tydens verkoue of in ‘n stowwerige kamer gebeur. ‘n Kort video van die hyg kan ook vir ‘n dokter nuttig wees.
Wanneer ‘n hoes meer aandag vra
Een verkoue beteken nie jou kind het asma nie. Virusse laat baie jong kinders hoes en hyg, omdat hul lugweë klein is. Die patroon word belangriker wanneer die hoes telkens terugkom of jou kind se slaap en spel onderbreek.
Reël ‘n afspraak by ‘n dokter indien jou kind gereeld snags hoes, herhaaldelik hyg, kortasem raak met gewone aktiwiteite, of elke verkoue na die bors trek. By ouer kinders kan ‘n asemtoets, soos spirometrie, help. By kleuters kyk die dokter dikwels na die simptome oor tyd en hoe goed die kind op behandeling reageer.
‘n Hoes sonder hyg kan steeds met asma verband hou, veral as dit met hardloop, lag of koue lug opvlam. Tog kan slym, allergieë, kroep, refluks en ander toestande soortgelyke tekens gee. Gebruik boererate vir hoes by kinders vir sagte ondersteuning by ‘n gewone hoes, maar moenie asemhalingsprobleme as net ‘n hoes afmaak nie.
Suurterugvloei kan sommige kinders se asemhalingsimptome ook vererger. Die University of Michigan se oorsig oor kinder-asma noem dat hartbrand en refluks ‘n rol kan speel. Vertel die dokter as jou kind ná etes hoes, oor ‘n suur smaak kla, of dikwels in die nag wakker word.
Snellers wat jy by die huis kan beperk
Elke kind se snellers verskil. Tog is tabakrook, damp van e-sigarette, braairook, sterk parfuum, lugverfrissers, skoonmaaksproei en stof bekende irritante. Hou die huis en motor heeltemal rookvry. Rook op klere en meubels kan ook ‘n sensitiewe kind pla.
Stofmyte hou van matte, sagte speelgoed en beddegoed. Was beddegoed weekliks in warm water, stof gereeld met ‘n klam lap af en was sagte speelgoed wanneer moontlik. As jou kind vir ‘n troeteldier sensitief is, hou die dier uit die slaapkamer.
Muf reuke en sigbare skimmel verdien ook aandag. Maak lekkasies reg, droog klam areas deeglik en laat vars lug in wanneer die weer dit toelaat. Moenie skimmel net met ‘n sterk geursproei wegsteek nie.
Verkoue is nog ‘n algemene sneller. Leer kinders om hande goed te was, genoeg te slaap en water te drink. Hulle hoef nie sport te vermy as hul asma goed beheer word nie. Bespreek eerder met die dokter of ‘n voorgeskrewe verligter voor oefening nodig is.
As jou kind se hoes elke keer by dieselfde plek, dier of aktiwiteit opvlam, is daardie patroon meer nuttig as ‘n enkele slegte nag.
Natuurlike ondersteuning sonder gevaarlike kortpaaie
Baie ouers wil eers iets natuurliks probeer, veral wanneer ‘n kind aanhoudend hoes. Vars lug, rus, water en ‘n skoon slaapkamer kan beslis help om algemene irritasie te verminder. Dit vervang egter nie ‘n asma-aksieplan of voorgeskrewe medisyne nie.
Heuning kan ‘n seer keel of gewone hoes by kinders ouer as een jaar versag. Dit maak egter nie vernoude lugweë oop tydens ‘n asma-aanval nie. Gee nooit heuning vir ‘n baba jonger as een jaar nie.
Kruie, essensiële olies en aanvullings klink dikwels onskuldig, maar dit kan allergieë uitlok of met medisyne inmeng. ‘n Navorsingsoorsig oor natuurlike produkte vir asma wys hoe wyd produkte soos heuning, knoffel en kruie gebruik word. Gebruik beteken egter nie dat dit vir elke kind veilig of doeltreffend is nie.
Vermy stoom-inaseming uit ‘n bak warm water. Dit kan brandwonde veroorsaak, en warm stoom stop nie ‘n asma-aanval nie. Wees ook versigtig met eucalyptus- of pepermentolie in ‘n diffuser. Die sterk reuk kan sommige kinders se lugweë prikkel.
Vir ouer kinders kan kalm asemhalingsoefeninge en sagte joga help met spanning tussen episodes. Die Allergy & Asthma Network se riglyne oor natuurlike ondersteuning beklemtoon dat sulke metodes aanvullend is. Gebruik dit nooit wanneer jou kind reeds hyg of na asem snak nie.
Lees gerus meer oor natuurlike asma behandelings, met die belangrike reël in gedagte: verander of staak nooit ‘n voorgeskrewe pompie sonder die dokter se advies nie.
Wanneer jy onmiddellik hulp moet kry
Asma by kinders kan vinnig vererger. Jy ken jou kind se gewone asemhaling die beste. Kry dringend mediese hulp as jy enige van die volgende sien:
- Die vel trek by elke asemteug diep tussen die ribbes of by die nek in.
- Jou kind kan nie ouderdomsgepas praat, drink, eet of speel nie omdat asemhaling te moeilik is.
- Die lippe, tong of gesig lyk blouerig, grys of baie bleek.
- Jou kind raak buitengewoon slaperig, verward of slap.
- Die voorgeskrewe verligter help nie, of die simptome word vinnig erger.
Photo by cottonbro studio
Bel 112 vanaf ‘n selfoon of gaan na die naaste noodgevalle-eenheid. Volg jou kind se geskrewe asma-aksieplan terwyl jy wag vir hulp. Hou jou kind regop en kalm. Moenie tyd mors met tee, stoom of kruie wanneer asemhaling reeds moeilik is nie.
Gee aandag aan die patroon
Vroeë tekens is nie altyd luidrugtig nie. ‘n Naghoes, minder energie op die speelgrond en ‘n piepende asem kan saam ‘n belangrike boodskap dra.
Met goeie mediese leiding, minder snellers en ‘n duidelike plan kan kinders met asma by kinders steeds aktief speel, leer en slaap. Asemhaling wat moeilik raak, moet altyd eerste kom.