‘n Ernstige allergiese reaksie kan binne minute verander van ‘n jeukerige vel tot ‘n kind wat sukkel om asem te haal. Wanneer anafilakse kinders tref, maak vinnige optrede ‘n groot verskil.
Die meeste uitslae en allergiese reaksies is nie lewensgevaarlik nie. Tog moet ouers weet wanneer ‘n reaksie die lugweg, sirkulasie of bewussyn begin raak. Dan is boererate, wagtyd en selfs ‘n gewone antihistamien nie genoeg nie.
Die sleutel is om die gevaartekens vroeg te herken en kalm, beslissend op te tree.
Wanneer ‘n allergiese reaksie anafilakse word
Anafilakse is ‘n skielike, ernstige reaksie van die immuunstelsel. Die liggaam reageer oormatig op ‘n sneller en kan die vel, maag, longe en hartstelsel terselfdertyd beïnvloed.
Kos is ‘n algemene sneller by kinders. Grondboontjies, ander neute, melk, eiers, vis, skulpvis en koring kan probleme veroorsaak. Byegif, sekere medisyne en latex kan ook ‘n reaksie begin. Soms het ‘n kind al voorheen net ligte simptome gehad, maar ‘n volgende blootstelling kan veel erger wees.
‘n Suid-Afrikaanse oorsig oor pediatriese anafilakse beklemtoon dat asemhalingsprobleme, lae bloeddruk en ernstige maagklagtes deel van die kliniese prentjie kan wees. Die reaksie begin dikwels kort ná blootstelling, maar wagtyd is nooit ‘n veilige toets nie.
‘n Kind hoef nie net een simptoom te hê nie. Byvoorbeeld, galbultjies saam met braking ná ‘n bekende allergeen is reeds meer kommerwekkend as ‘n uitslag alleen. Asemhalings- of floutetekens maak dit ‘n noodgeval.
‘n Kind kan anafilakse hê sonder korwe of ‘n uitslag. Asemhaling, stemveranderinge en bewussyn tel meer as wat op die vel sigbaar is.
Anafilakse kinders: tekens wat ouers nie moet miskyk nie
Kyk na die hele kind, nie net na die vel nie. ‘n Benoude kind kan bleek raak, bang lyk of ongewoon stil word. By ‘n baba kan skielike slapheid, aanhoudende huil, kwyl of buitengewone slaperigheid die eerste leidrade wees.
Hier is tekens wat onmiddellik aandag verg:
| Deel van die liggaam | Tekens van gevaar |
|---|---|
| Mond en keel | Geswelde lippe, tong of keel, moeilike sluk, kwyl, heesheid |
| Asemhaling | Piepende asem, aanhoudende hoes, kortasem, ‘n hoë of vreemde geluid wanneer die kind inasem |
| Vel en oë | Galbultjies, rooiheid, intense jeuk, swelling om die oë of gesig |
| Maag | Herhaalde braking, skielike buikpyn, krampe of diarree ná blootstelling |
| Sirkulasie en bewussyn | Bleekheid, duiseligheid, floute, swakheid, ineenstorting of bewusteloosheid |
Die waarskuwingstekens by kinders wat Netcare lys sluit swelling in die mond of keel, asemhalingsprobleme, ‘n vinnige pols en duiseligheid in. Moenie wag vir elke teken op die lys voordat jy hulp kry nie.
‘n Paar jeukende kolle met normale asemhaling en ‘n kind wat helder en wakker bly, kan ‘n ligter reaksie wees. Hou die kind egter fyn dop. Sodra simptome vinnig versprei, twee liggaamstelsels raak, of asemhaling verander, moet jy anafilakse vermoed.
Wat om in die eerste minute te doen
Wanneer anafilakse kinders onverwags tref, is dit maklik om paniekerig te raak. Volg eerder ‘n eenvoudige volgorde. As die kind ‘n voorgeskrewe adrenalien-outo-inspuiter het, is dit die eerste behandeling vir ‘n moontlike ernstige reaksie.
- Gee die voorgeskrewe adrenalien-outo-inspuiter onmiddellik volgens die kind se allergie-aksieplan. Moenie eers wag om te sien of ‘n antihistamien help nie.
- Bel nooddienste. In Suid-Afrika kan jy 112 van ‘n selfoon of 10177 vir munisipale nooddienste bel. Sê dit is moontlike anafilakse, noem die kind se ouderdom, bekende sneller en wanneer adrenalien gegee is.
- Laat die kind plat lê. As asemhaling makliker is wanneer die kind regop sit, laat hom of haar sit met die bene uitgestrek. Moenie die kind laat staan of loop nie.
- Gee nie kos, vloeistowwe, kruietee of ander mondmedisyne terwyl die keel geswel is of die kind benoud is nie. Dit kan verstikking vererger.
- As simptome ná ongeveer vyf minute nie verbeter nie, of weer erger word, volg die dokter se plan oor ‘n tweede outo-inspuiter. Hou die kind onder toesig totdat paramedici oorneem.
Selfs wanneer die kind vinnig beter lyk, moet ‘n hospitaal die reaksie beoordeel. Simptome kan terugkeer nadat die eerste behandeling gewerk het. ‘n Antihistamien kan jeuk of korwe verlig, maar dit maak nie ‘n geswelde lugweg oop nie. ‘n Asma-inhaleerder vervang ook nie adrenalien tydens anafilakse nie.
Bêre die allergie-aksieplan en voorgeskrewe outo-inspuiter op ‘n plek wat elke versorger ken. Gewone boererate en aanvullings moet apart bly, sodat niemand in ‘n noodsituasie na die verkeerde produk gryp nie.
Natuurlike middels het geen plek tydens anafilakse nie
Rooibostee, heuning, kamille, essensiële olies en kruie kan nie anafilakse stop nie. Moet ook nie ‘n olie, salf of kruie-uittreksel op ‘n kind smeer wat reeds swelling, benoudheid of duiseligheid het nie. Dit mors tyd en kan ‘n verdere irritasie veroorsaak.
Natuurlike velversorging kan later nuttig wees vir ‘n droë of geïrriteerde vel, maar eers nadat ‘n ernstige reaksie uitgesluit is. As die kind slegs galbultjies het, normaal asemhaal en helder bly, lees meer oor netelroos by kinders en die moontlike snellers daarvan.
Dit bly verstandig om ‘n dokter te kontak wanneer ‘n uitslag ná ‘n kos, medisyne of inseksteek verskyn. Moenie self probeer uitwerk of ‘n kos weer veilig is deur dit by die huis te toets nie.
Die New South Wales Health-opsomming van anafilakse noem piepende asemhaling, moeilike praat, galbultjies, duiseligheid en ineenstorting as ernstige waarskuwings. Hierdie tekens vra vir noodhulp, nie ‘n afwagtende benadering nie.
Berei skool, familie en versorgers voor
‘n Allergie-aksieplan werk slegs as die mense rondom jou kind weet waar dit is en hoe om dit te gebruik. Gee ‘n afskrif vir die skool, dagsorg, sportafrigter, familie en enige oppasser. Bespreek die plan aan die begin van elke kwartaal.
Die plan moet die bekende snellers, noodnommers, simptome en die stappe vir die outo-inspuiter bevat. Vra die allergie-spesialis of apteker om versorgers te wys hoe die toestel werk. Oefentoestelle kan mense help om die beweging te onthou sonder om ‘n regte inspuiter te gebruik.
Lees voedsel-etikette elke keer wanneer jy koop, selfs vir produkte wat jou gesin gereeld gebruik. Bestanddele en vervaardigingsprosesse kan verander. By partytjies en uitstappies help dit om ‘n veilige kosopsie saam te stuur en ‘n verantwoordelike volwassene vooraf in te lig.
Kontroleer ook die vervaldatum van die outo-inspuiter. Vervang dit betyds en beskerm dit teen uiterste hitte. Jou kind se dokter kan bepaal of twee inspuiters nodig is vir skool, reis of lang ritte.
Hou die reaksie dop nadat hulp gereël is
Skryf ná die voorval neer wat gebeur het. Noteer die tyd, moontlike sneller, simptome, medisyne en hoe vinnig die reaksie begin het. Hierdie besonderhede help die dokter of allergie-spesialis om die risiko beter te beoordeel.
Moenie aanvaar dat ‘n negatiewe vorige ervaring beteken die volgende blootstelling is veilig nie. Allergieë kan verander, en ernstige reaksies volg nie altyd dieselfde patroon nie.
Die kernboodskap
Anafilakse by kinders vra vinnige, doelgerigte optrede. Swelling van die mond of keel, asemhalingsprobleme, floute en skielike herhaalde braking ná ‘n sneller is tekens om ernstig op te neem.
Die veiligste reaksie is om adrenalien te gee as dit voorgeskryf is, nooddienste te bel en die kind nie alleen te laat nie. Vinnige hulp gee ‘n kind die beste kans om veilig te herstel.