Die oomblik wanneer ‘n kind medisyne gesluk het, tel elke minuut, maar paniek help nie. ‘n Kind wat wakker en gesond lyk, kan steeds gevaar loop, omdat sommige middels eers later simptome veroorsaak.
Moenie wag totdat naarheid, slaperigheid of braking begin nie. Bly by jou kind, kry hulp en hou die medisyne se verpakking byderhand.
Belangrike punte
- Enige onbekende hoeveelheid medisyne kan gevaarlik wees; skakel die nasionale Gifinligtingslyn by 0861 555 777 sonder om vir simptome te wag.
- Kyk of jou kind wakker is en normaal asemhaal, maar moenie braking veroorsaak of melk, kos, water, soutwater, geaktiveerde houtskool of kruiemiddels gee sonder professionele raad nie.
- Hou die verpakking byderhand en gee die kind se ouderdom en gewig, die produk se naam en aktiewe bestanddeel, die moontlike hoeveelheid, die tyd van inslukking en enige ander medisyne wat daardie dag geneem is.
- Bel 112 as jou kind bewusteloos raak, ‘n aanval kry, sukkel om asem te haal of nie wakker gemaak kan word nie; plaas ‘n bewustelose kind op sy of haar sy en moenie iets in die mond sit nie.
- Bêre medisyne hoog, verkieslik in ‘n geslote kas en altyd in die oorspronklike verpakking, om toekomstige inslukking te voorkom.
Wanneer ‘n kind medisyne gesluk het: doen dit eerste
Enige onbekende hoeveelheid medisyne kan gevaarlik wees, veral vir ‘n baba of jong kind. Selfs medisyne vir kinders kan skade doen wanneer die verkeerde hoeveelheid geneem word, of wanneer dit vir iemand anders voorgeskryf is. Moenie vir naarheid, braking of dehidrasie wag voordat jy hulp kry nie.
Tree in hierdie volgorde op:
- Verwyder enige sigbare tablet-, stroop- of kapsulereste uit die kind se mond, mits jy dit maklik kan bereik. Laat die kind dit uitspoeg, maar moenie jou vingers diep in die keel druk nie.
- Kyk of jou kind wakker is en normaal asemhaal. Let op vir buitengewone slaperigheid, verwarring, bleekheid, stuiptrekkings of asemhalingsprobleme.
- Skakel die nasionale Gifinligtingslyn by 0861 555 777. Gee die kind se ouderdom en gewig, die naam van die produk, die moontlike hoeveelheid en wanneer dit gebeur het. Noem ook alles wat die kind daardie dag geneem het, soos ander medisyne, ‘n antibiotikum, vitamiene of aanvullings, om ‘n moontlike medisyne-wisselwerking te help beoordeel.
- Hou die bottel, boks, voorskrifetiket, oorblywende tablette of ‘n foto van die produk gereed. Dit maak die produknaam, dosis en verpakking duidelik, selfs wanneer ‘n koorsmiddel vir ‘n kind met masels gebruik is. Die aktiewe bestanddeel is dikwels belangriker as die handelsnaam.
- Volg die giflyn se instruksies presies. Moenie braking veroorsaak of melk, kos, water, soutwater, geaktiveerde houtskool of ‘n kruiemiddel gee voordat hulle dit aanbeveel nie.
‘n Kind wat goed lyk, het steeds professionele raad nodig. Parasetamol kan byvoorbeeld ernstige skade veroorsaak voordat daar duidelike waarskuwingstekens is.
Die UCT se gifinligtingsentrum lys ook ‘n nooddienstenommer by 021 689 5227. As jy nie die nasionale lyn bereik nie, gebruik daardie nommer of kry onmiddellik mediese hulp.
Wanneer is dit ‘n mediese noodgeval?
Bel 112 vanaf ‘n selfoon, of kry noodhulp, as jou kind bewusteloos raak, ‘n aanval kry, sukkel om asem te haal of nie wakker gemaak kan word nie. Draai ‘n bewustelose kind op sy of haar sy om die lugweg oop te hou. Moenie iets in die mond sit nie.
Hierdie tekens vra ook vinnige mediese beoordeling:
- Jou kind raak al slaperiger, verward of buitengewoon prikkelbaar.
- Daar is aanhoudende braking, erge maagpyn of bloed in die braaksel, met ‘n risiko vir dehidrasie.
- Die kind toon tekens van dehidrasie, soos ‘n droë mond, min urine of geen trane.
- Die lippe of vel word blou, grys of opvallend bleek.
- Daar is tekens van ‘n allergiese reaksie, soos swelling, korwe of asemhalingsprobleme.
- Die kind het ‘n onbekende pil, voorskrifmedikasie vir ‘n volwassene, ystertablette, diabetesmedisyne, hartmedisyne of sterk pynpille ingeneem.
- Jy weet nie hoeveel ingesluk is nie, of meer as een kind kon by die medisyne uitgekom het.
Braking kan ook by gastro-enteritis voorkom, maar dit sluit moontlike medisyne-inname nie uit nie. As die produk verband hou met simptome of behandeling rondom waterpokkies, brongitis, asma of masels, moet ‘n professionele persoon steeds die risiko beoordeel.
Hou die verpakking of ‘n foto van die produk gereed, sodat nooddienste die aktiewe bestanddeel kan identifiseer en nie net op die handelsnaam hoef staat te maak nie.
Moenie self bestuur as jou kind lomerig, bewusteloos of benoud is nie. Noodpersoneel kan onderweg reeds raad gee en vinniger optree as die kind se toestand verander.
Die Red Cross Children’s Hospital se gifdiens help Suid-Afrikaanse gesinne en gesondheidswerkers om vergiftigingsrisiko’s te beoordeel. ‘n Gesondheidsorgverskaffer kan besluit of ‘n fisiese ondersoek of tuiswaarneming nodig is.
Die aktiewe bestanddeel bepaal die risiko
Moenie aanvaar dat twee verskillende bottels twee verskillende middels is nie. Baie oor-die-toonbank-medikasie bevat dieselfde aktiewe bestanddeel. ’n Kind kan dus per ongeluk ’n dubbele dosis kry, byvoorbeeld wanneer ’n koorsmiddel vir masels en ’n verkoueproduk dieselfde bestanddeel bevat.
Parasetamol, ibuprofen, antihistamien, hoesstroop en koue-en-griep-mengsels vra almal noukeurige etiketlesing. Voorskrifmedikasie soos antidepressante, bloeddruktablette, slaappille en diabetesmedisyne kan selfs in klein hoeveelhede gevaarlik wees vir kinders. Produkte wat tydens waterpokkies, brongitis, asma of masels gebruik word, moet ook met hul dosisse aan die giflyn gemeld word.
Medisyne-wisselwerking beteken nie altyd dat twee middels dramaties met mekaar reageer nie. Dikwels kom dieselfde bestanddeel in twee produkte voor, daarom moet jy elke produk en dosis aan die giflyn noem. Sluit ook elke ander medisyne van daardie dag, soos antibiotikum, vitamiene, aanvullings en natuurlike produkte, in, en meld relevante siektes of enige verswakking van die immuunstelsel.
As jou kind ná ’n gewone dosis braak of tekens van dehidrasie toon, moet jy nie sommer die dosis herhaal nie. Jy weet nie hoeveel van die medisyne reeds geabsorbeer is nie. ’n Apteker, dokter of die giflyn kan jou help besluit wat veilig is.
Wanneer dit bloot oor koorsversorging gaan en daar was geen moontlike oordosis nie, lees gerus oor boererate vir koors by kinders. By ’n moontlike vergiftiging vervang tuismiddels egter nooit professionele raad nie.
Braking en dehidrasie ná medisyne
Braking beteken nie dat die medisyne uit die liggaam is of dat dehidrasie nie kan volg nie. ’n Deel kan reeds in die maag of bloedstroom wees. Daarom moet jy nie probeer om ’n kind te laat opgooi nie, selfs al het die middel pas ingegaan.
Naarheid en braking kan ook deur gastro-enteritis, koors, masels of angs kom. Ná die insluk van medisyne moet jy die kind steeds dophou vir nuwe simptome en dehidrasie. Die tydsberekening maak egter saak. As dit kort ná die insluk van medisyne begin, behandel dit as deel van die noodgeval totdat ’n gesondheidswerker anders sê.
Let op vir tekens van dehidrasie, veral as die kind aanhou braak. ’n Droë mond, min urine of nat doeke, geen trane wanneer die kind huil, ingesakte oë en ongewoon lae energie is waarskuwingstekens van ernstiger dehidrasie.
’n Mondelinge rehidrasie-oplossing kan nuttig wees by gewone maagprobleme, soos gastro-enteritis, maar moenie dit gebruik om ’n moontlike oordosis self te behandel of te “verdun” nie. Wag eers vir raad. As ’n dokter of gifinligtingsdiens sê dit is veilig, bied klein slukkies volgens hul instruksies aan om dehidrasie te voorkom.
Die opgeleide gifinligtingspan bestaan uit mediese dokters en opgeleide aptekers. Meld ook bestaande behandeling vir masels en enige medisyne wat die kind moontlik tydens waterpokkies gebruik het. ’n Gesondheidsorgverskaffer kan die middel, dosis, simptome en hidrasietoestand saam beoordeel en besluit of ’n fisiese ondersoek nodig is.
Hou medisyne buite bereik, ook wanneer jy reis
Kinderbestande doppies is nie kindervaste doppies nie. ‘n Vasberade kleuter kan ‘n bottel oopkry as dit op ‘n bedkassie, in ‘n handsak of op ‘n lae kombuiskas bly.
Bêre alle medisyne vir kinders hoog en verkieslik in ‘n geslote kas. Hou medisyne vir ‘n kind se bestaande toestand, soos brongitis of asma, in die oorspronklike verpakking, met die etiket en maatspuit by. Koorsmedisyne wat tydens ‘n siekte soos masels gebruik word, moet ook behoorlik gemerk en apart gehou word. Moenie pille in lekkergoedhouers of los sakkies sit nie, en moenie medisyne “lekkergoed” noem om ‘n kind te oorreed nie.
‘n Veilige medisynetas vir reis bevat net wat jy nodig het:
- Hou koorswerende middels, voorskrifmedikasie, allergiemedisyne en medisyne vir reissiekte in hul oorspronklike bottels.
- Pak ‘n maatspuit of doseerbekertjie, nie ‘n kombuislepel nie.
- Skryf neer wanneer jy elke dosis gee, veral as meer as een volwassene na die kind omsien.
- Braking tydens ‘n reis kan tot dehidrasie lei, daarom moet die giflyn se nommer vooraf in jou foon gestoor wees.
Gaan jou medisynetas na voordat jy vertrek, en kyk ook gereeld na vervaldatums. Gooi ou of ongebruikte medisyne weg volgens jou apteek se raad, eerder as om dit vir maande in ‘n toeganklike laai te laat lê.
Gereelde vrae
Wat moet ek eerste doen as my kind medisyne gesluk het?
Verwyder enige sigbare reste uit die mond indien dit maklik bereikbaar is, en kyk of jou kind wakker is en normaal asemhaal. Skakel daarna die nasionale Gifinligtingslyn by 0861 555 777, selfs al lyk jou kind gesond.
Moet ek my kind laat opgooi of iets gee om die medisyne te verdun?
Nee, moenie braking veroorsaak of melk, kos, water, soutwater, geaktiveerde houtskool of ‘n kruiemiddel gee voordat ‘n professionele persoon dit aanbeveel nie. Braking beteken ook nie dat al die medisyne uit die liggaam is nie.
Wanneer moet ek 112 bel?
Bel 112 as jou kind bewusteloos raak, ‘n aanval kry, sukkel om asem te haal of nie wakker gemaak kan word nie. Draai ‘n bewustelose kind op sy of haar sy en moenie enigiets in die mond sit nie.
Watter inligting moet ek aan die Gifinligtingslyn gee?
Gee jou kind se ouderdom en gewig, die produk se naam en aktiewe bestanddeel, die moontlike hoeveelheid en wanneer dit ingesluk is. Meld ook alle ander medisyne, antibiotika, vitamiene of aanvullings wat die kind daardie dag geneem het, en hou die verpakking of ‘n foto gereed.
‘n Rustige, vinnige reaksie beskerm jou kind
Wanneer ‘n kind medisyne gesluk het, is die veiligste eerste stap om dadelik die giflyn te skakel en die verpakking byderhand te hou. Moenie vir braking, slaperigheid of dehidrasie wag nie, en moenie die middel met ‘n boereraat probeer neutraliseer of braking veroorsaak nie.
‘n Duidelike plan, ‘n geslote medisynekas en noukeurige etiketlesing maak sulke noodgevalle minder waarskynlik. Vinnige, korrekte raad kan ‘n groot verskil maak.